تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 111

مساهمون:

ص١١١
عدم صحّت سلب لفظ از معنا نزد اهل محاوره ولى عدم صحّت سلب لفظ از معنا نزد ايشان هيچ توقّفى بر علم مستعلم به موضوع له ندارد . قوله : انّ عدم صحّة السّلب عنه : يعنى عدم صحّة سلب اللّفظ عن المعنى . قوله : و صحّة الحمل عليه : يعنى و صحّة حمل اللّفظ على المعنى . قوله : علامة كونه نفس المعنى : ضمير در « كونه » به لفظ راجع است . قوله : بنحو من انحاء الاتّحاد : اتّحاد موضوع با محمول در حمل شايع گاهى ذاتى است نظير اتّحاد نوع با فرد در مثال زيد انسان و زمانى عرضى است همچون حمل مشتق بر ذات در مثال زيد كاتب . قوله : علامة كونه من مصاديقه : ضمير در « كونه » به معنا و در « مصاديقه » به لفظ عائد است . قوله : و افراده الحقيقيّة : ضمر در « افراده » به لفظ عود مىكند . قوله : كما انّ صحّة سلبه كذلك : ضمير در « سلبه » به سلب لفظ از معنا راجع بوده و مقصود از « كذلك » بطور حمل اوّلى و شايع صناعى مىباشد . قوله : علامة انّه ليس منها : ضمير در « انّه » به معنا و در « منها » به مصاديق راجع است . قوله : بانّ اطلاقه عليه من باب المجاز فى الكلمة : ضمير در « اطلاقه » به لفظ و در « عليه » به معنا راجع است .

مؤلّف گويد :

علماء علم ادب مجاز را سه نوع دانسته‌اند : 1 - مجاز در كلمه . 2 - مجاز در حذف . 3 - مجاز در اسناد . مجاز در كلمه آنست كه لفظى را در معناى لفظ ديگر استعمال كنند همچون استعمال لفظ « اسد » در معناى « رجل شجاع » مجاز در حذف