البتّه اين عمل در اسم فاعل جايز نيست و تنها در اسم مفعول قابل اجراء مىباشد .
مانند : محمود المقاصد الورع ( شخص پرهيزكار مقاصد و اهدافش پسنديده است ) .
اصل اين مثال : الورع محمود مقاصده بوده يعنى كلمه « مقاصد » اسمى است كه نائب فاعل براى محمود واقع شده سپس اسناد « محمود » به آن را قطع كرده و به ضميرى داديم كه به موصوف يعنى « الورع » راجع است يعنى : الورع محمود المقاصد ( به تنوين محمود و رفع المقاصد ) گرديد و سپس اسم مفعول يعنى محمود را به « المقاصد » اضافه كرده و آن را مجرور به اضافه نموديم .
قوله : بذى الاعمال تلوا له : ضمير در « له » به ذى الاعمال راجع است .
قوله : و هو لنصب ما سواه : ضمير « هو » به ذى الاعمال عود مىكند .
قوله : و نصب ما عداه : ضمير در « ما عداه » به تاليه راجع است .
قوله : بلا تفاضل : يعنى بدون كم و زياد .
قوله : بعد تحويل الاسناد عنه : يعنى اسناد اسم مفعول از اسم مرفوع .
متن : « 440 »
فعل قياس مصدر المعدّى * من ذى ثلاثة كردّ ردا
تجزيه و تركيب
فعل : مبتداء .
قياس : مضاف ، خبر .
مصدر : مضاف اليه ، مضاف .
ال : موصوله .
معدّى : اسم مفعول ، صله و عائد براى « الف و لام » ، مضاف اليه .
من : حرف جارّ .
ذى : مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ ، حال براى « المعدّى » ، مضاف .
ثلاثة : مضاف اليه .