متن : « 435 »
و انصب بذى الاعمال تلوا و اخفض * و هو لنصب ما سواه مقتضى
تجزيه و تركيب
انصب : فعل امر حاضر ، ضمير مستتر در آن فاعلش مىباشد .
باء : حرف جارّ .
ذى : مجرور بباء ، متعلّق به « انصب » ، مضاف .
الاعمال : مضاف اليه .
تلوا : مفعول براى « انصب » .
واو : عاطفه .
اخفض : فعل امر حاضر ، معطوف است به « انصب » .
واو : ابتدائيّه ( حاليّه ) .
هو : ضمير منفصل مرفوع ، مبتداء .
لنصب : جارّ و مجرور ، متعلّق به مقتضى .
ما : موصوله ، مضاف اليه براى « نصب » .
سواه : مضاف و مضاف اليه ، صله براى « ما » .
مقتضى : خبر براى « هو » .
ترجمه
به وصفى كه صاحب عمل است كلمه بعدش را نصب بده و نيز به واسطه آن كلمه مزبور را جرّ بده در حالى كه براى نصب دادن غير آن نيز مقتضى است .
متن : « 436 »
و اجرر أو انصب تابع الّذى انخفض * كمبتغى جاه و مالا من نهض
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
اجرر : فعل امر حاضر ، معطوف به « اخفض » .
او : عاطفه .
انصب : فعل امر حاضر ، معطوف به « اجرر » .
تابع : اسم فاعل ، مضاف ، مفعول براى « انصب » .