تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 573

مساهمون:

ص٥٧٣
ترجمه و شرح :

يكى از احكام حروف مشبهة بالفعل

مصنّف گويد : ترتيبى كه بين اسم و خبر گفته شد بايد مراعات شود تا حروف مشبهة بالفعل بتوانند عمل كنند مگر در خبرى كه مثل خبر واقع در جمله « ليت فيها غير البذى » و « ليت هنا غير البذى » باشد . شارح گويد : حاصل مراد اينستكه اگر بخواهيم حروف مشبهة بالفعل را در مبتداء و خبر عمل دهيم يعنى باسم نصب و بخبر رفع دهند واجب است ترتيب معهود مراعات شود يعنى اسم برخبر مقدّم گردد زيرا اينحروف از نظر عمل چندان قوّتى نداشته و باصطلاح متصرّف نيستند تا حتّى با بهم خوردن ترتيب بين اسم و خبر نيرو و توان عمل كردن در آنها را داشته باشند . بلى اگر خبر ظرف يا جارّ و مجرور باشد البته جايز است براسم مقدّم شده و عمل اينحروف در اين صورت محفوظ است مانند : ليت فيها مستحيا غير البذى . ( كاش در آنجا شخص باحيا و شرمى كه فحّاش نباشد مىبود ) . و ليت هنا مستحيا غير البذى . ( كاش در اينجا شخص باحيا و شرمى كه فحّاش نباشد مىبود ) . شاهد در خبر ( ليت ) است كه در مثال اوّل جارّ و مجرور يعنى « فيها » بوده و در مثال دوّم ظرف يعنى « هنا » مىباشد لذا تقدّمش براسم يعنى « مستحيا » جايز است و معذلك عمل « ليت » باقى است . كلمه « البذى » يعنى كسى كه فحش و ناسزا مىگويد . سپس مىگويد : گاهى تقديم خبر براسم واجب است مثل آنچه در عبارت : انّ فى الدّار