است .
قوله : فانصبه بالواقع فيه : ضمير منصوبى در « انصبه » و ضمير مجرورى در « فيه » به مفعول فيه راجع است .
قوله : و هو المصدر : ضمير « هو » به الواقع فيه راجع است و مثالى كه عامل در مفعول فيه مصدر باشد همچون :
اعجبنى قيام زيد هنا ( بعجب آورد من را ايستادن زيد در اينجا ) .
در اينمثال عامل در « هنا » قيام است كه مصدر مىباشد .
قوله : و مثله الفعل و الوصف : ضمير در « مثله » به مصدر راجع است و مثالى كه عامل در مفعول فيه فعل باشد همچون : هنا امكث كه گذشت .
و مثالى كه عامل در آن وصف باشد مانند : جائنى ضارب زيد امس ( آمد نزد من زننده زيد در ديروز ) .
در اينمثال عامل در « امس » ضارب است كه وصف مىباشد .
قوله : مظهرا كان : ضمير در « كان » به الواقع فيه راجع است .
قوله : كما تقدّم : منظور هنا امكث ازمنا مىباشد .
قوله : و الّا : يعنى و ان لم يكن مظهرا .
قوله : فانوه : ضمير مفعولى به الواقع فيه راجع است .
متن : « 305 »
و كلّ وقت قابل ذاك و ما * يقبله بالمكان إلّا مبهما
تجزيه و تركيب
واو : استيناف .
كلّ : مضاف ، مبتداء .
وقت : مضاف اليه .
قابل : اسم فاعل ، خبر .