كالحاجبين . و الأول أقوى .
فرع
ديه مژهها
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
اگر كسى مژههاى چشم كسى را از بين ببرد بنابر قولى ارش و طبق رأى برخى ديه كامله بايد بدهد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
كلمه [ اهداب ] با دال نقطهدار و بىنقطه جمع [ هدب ] بضمّ هاء و سكون دال بوده به معناى موهاب پك چشم ( مژه ) .
و مقصود از [ قول ] در عبارت متن كه فرموده [ الارش على قول ] قول ابن ادريس و مرحوم علّامه در بيشتر كتبش مىباشد همانطور كه حكم مويهاى ساعدين و غير آن نيز چنين مىباشد و دليلى بر بيشتر از آن در دست نبوده بلكه اصالة البرائة مقتضى است كه زائد بر آن ثابت نباشد چه آنكه از نظر شرع مقدّر و اندازه معيّنى برايش ثابت نشده .
و مراد از [ قول اخر ] در عبارت [ و الدّية على قول آخر ] رأى مرحوم شيخ طوسى و اكثر علماء كه از جمله ايشان مرحوم علامه در كتاب قواعد است مىباشد و دليل آن حديث عامّى است كه دلالت دارد بر اينكه هرعضوى كه در بدن انسان واحد بوده پس در آن ديه كامل ثابت مىباشد و اگر عضو دوتا باشد پس در هردو ديه كامله و در يكى از آن دو نصف ديه بذمّه جانى مىآيد .
و در اين مسئله قول سوّمى است منسوب به قاضى به برّاج ، ايشان