بواسطه امر سهل جايز نيست مبادرت بر اعمال امر شديد نمايد از اينرو ابتداء بمجرّة فرياد زدن اكتفاء كند و سپس به ناسزا گفتن و پس از آن به زدن و بعد از آن به مجروح ساختن و در صورتى كه خصم مرتدع و منزجر نشد وى را از حمله و هجوم معطّل و خسته كند مثل اينكه دست يا پايش را بشكند و اگر اين مرتبه از عقوبت نافع واقع نشد و دفعش منحصر به تدفيف و قتل شد وى را از پاى درآورد .
قوله : و منها : يعنى و من العقوبات المتفرّقه .
قوله : و الحريم : مقصود ناموس انسان همچون دختر و پسر و همسر مىباشد .
قوله : و هو جايز : ضمير [ هو ] به دفاع راجع بوده و مقصود از [ جواز ] جواز به معناى اعم است كه با وجوب نيز سازش دارد .
قوله : مع عدم ظن العطب : كلمه [ عطب ] يعنى هلاكت .
قوله : فى الاوّل و الاخير : مقصود از [ الاوّل ] نفس و از [ اخير ] حريم مىباشد .
قوله : و كذا يجوز الدّفع عن غير من ذكر : مقصود از [ غير من ذكر ] نفوس مؤمنين مىباشد .
قوله : و الاقرب وجوبه : يعنى وجوب دفع .
قوله : معتمدا فى الدّفاع مطلقا : چه دفاع از نفس بوده و چه از مال و چه از ناموس و چه از مؤمنين ديگر .
قوله : كالصّياح : مقصود فرياد زدن و جيغ كشيدن است .
قوله : ثمّ الخصام : منظور ناسزا گفتن و دشنام دادن است .
قوله : ثمّ الجرح : يعنى مجروح و زخمدار نمودن است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 356
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٥٦