و در [ بدونه ] به تلف مال راجعست .
قوله : فكغيره : يعنى غير شهيد .
متن :
و لا يبدأ إلا مع العلم أو الظن بقصده و لو كف كف عنه . فإن عاد عاد ، فلو قطع يده مقبلا و رجله مدبرا ضمن الرجل . فإن سرتا ضمن النصف قصاصا ، أو دية ،
و لو أقبل بعد ذلك فقطع عضوا ثالثا رجع الضمان إلى الثلث .
فرع
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
انسان حق ندارد تحت عنوان دفاع ابتداء به آن بنمايد مگر آنكه علم به قصد مهاجم و خصم داشته باشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
يا ظن و گمان به آن پيدا نموده باشد كه در ايندو صورت ابتداء به دفاع جايز است و در حين مدافعه و نزاع اگر مهاجم از هجومش دست برداشت بايد وى را رها كرد و اگر دوباره برگشت دفاع از سر گرفته مىشود
فرع
شارح ( ره ) مىفرماين :
اگر در حالى كه مهاجم بوى روى مىآورد دستش راقطع نمود و در وقتى كه پشت به او كرده و در حال هزيمت و فرار است پايش را انداخت و قطع كرد نسبت به قطع دست ضامن نبوده امّا پايش را ضامن است .
و در صورتى كه قطع دست و پا سرايت كرده و منجر به كشته شدن مهاجم شود دافع ضامن نصف او مىباشد كه ولىّ مىتواند از دافع قصاص كرده يا نصف ديه را بگيرد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 358
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٥٨