3 - بنات متعدد .
4 - خواهر واحد .
5 - خواهران متعدّد مشروط به اينكه ابوينى يا تنها ابى باشند .
ولى جمهور يعنى اهل سنّت در اين حكم با فقهاء شيعه مخالف بوده و نقص را بر تمام ورّاث وارد مىنمايند به اين نحو كه مقدار زائد را بفريضه افزوده و سپس آن را بر تمام ايشان توزيع مىكنند .
قوله : و لا عول فى الفرائض : كلمه [ عول ] بضم عين مصدر است و داراى معانى متعدّد مىباشد از جمله : كم شدن كفه ترازو ، انحراف از حقّ ، دشوار شدن كار و نيز به معناى افزون شدن سهام بهره نيز مىباشد .
و در اصطلاح عبارت است از زائد بودن سهام مستحقين بر فرائض مثلا اگر از ميّت زوج و دو خواهر ابوينى ماندهو ما ترك شش تومان باشد سهم زوج از آن نصف يعنى سه تومان بوده و نصيب اختين دو ثلث يعنى چهار تومان مىباشد و مجموع ايندو هفت تومان مىشود در حالى كه اصل ما ترك شش تومان بيشتر نيست پس سهام به مقدار يك تومان از فريضه اضافه شد .
در اينجا از نظر فقهاء شيعه به اختين و زوج يعنى جميع ورثه نقص و ضرر وارد نمىشود بلكه صرفا به اختين ضرر وارد مىنمائيم ، يعنى اوّل فريضه زوج كه سه تومان است داده و هرچه باقى بماند باختين ميدهيم بنابراين مبلغ يك تومان تنها بر اختين ضرر وارد مىشود .
ولى عامّه ضرر را هم بر زوج و هم بر اختين وارد مىكنند به اين نحو كه به نسبت سهامشان بهريك نقص وارد مىشود و طريق نقص بر جميع
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 221
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢١