آن است كه در مثال مزبور كه يك تومان ما ترك از فريضه كمتر دارد آن را به ما ترك افزوده و فرائض را از آن حساب مىكنيم مثلا مىگوئيم :
از هر هفت تومان سهم اختين چهار و نصيب زوج سه تومان است ، پس از هر شش تومان چقدر بهر يك بايد داده شود و چنانچه ملاحظه مىشود از طريق تناسب كه قبلا شرح آن گذشت مىتوانيم عدد مجهول را استخراج و بدست بياوريم و صورت حسابى آن از قرار ذيل است :
مجهول ريال سهم اختين ريال
60 40 70
سهم اختين از
اصل ما ترك ( )
ريال سهم زوج ريال
60 30 70
سهم زوج از
اصل ما ترك ( )
( ) اصل ما ترك 60 1 + 59
پس بنا به مذهب اماميّه بهريك از اختين و زوج سه تومان بايد داد و بدين وسيله ضرر صرفا به اختين وارد مىشود ولى به عقيده اهل سنّت ضرر بهر دو وارد شده و سهم زوج 7 / 5 25 و نصيب اختين 7 / 2 34 بوده كه مجموع آن همانطورى كه در محاسبه ديده مىشود 60 ريال مىشود
مثال ديگر
اگر از ميّتى زوج و دو دختر و پدر و مادر باقى مانده و اصل ما ترك
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 222
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٢