[ درهم ] با حالت وقف قرائت شود بر يكى از دو قرائت رفع و جرّ بايد حمل شود چنانچه مختار مرحوم مصنف چنين است چنانچه در مثال اوّل نيز مىتوان بفرض قرائت جرّ [ كذا ] اوّل را به معناى [ جزء ] تقدير نموده و [ كذا ] دوّم را جزء درهم بنابراين مقرّ اقرار به جزء جزء درهم كرده است چنانچه اختيار ما در قرائت جرّ در مثال له علىّ كذا درهم چنين بود از اينرو در اين مثال قرائت وقف را نيز بر همين معنا حمل مىكنيم يعنى مىگوئيم مقرّ گفته است كه فلانى جزئى از جزء درهم از من مىخواهد و البته در تفسير جزء لازم است به خودش رجوع كنيم .
قوله : للاوّل فى الاوّل : مقصود از [ للاوّل ] كذاى اوّل بوده و از [ الاوّل ] مثال اوّل مىباشد .
قوله : و الحكم فى الاعراب ما سلف : يعنى در مثال اوّل حكم از نظر اعراب همان است كه در مثال له علىّ كذا درهم گفته شد با اين فرق كه كلمه [ كذا ] دوّمى مؤكّد اوّلى است بنابراين در صورت رفع و نصب و جرّ اقرار حمل بر يك درهم مىشوند مگر بنابر احتمال مرحوم شارح كه اگر اضافه لاميّه باشد كمتر از درهم به ذمّه مقرّ آمده كه در تعيين آن به خودش بايد رجوع نمود .
قوله : و فى الوقف ينزل على اقلّ الاحتمالات : كه احتمال جرّ در اضافه لاميّه باشد .
قوله : و كون كذا شيئا مبهما الخ : اين عبارت معطوف است به [ كون كذا الثانى ] .
قوله : و الثانى معطوفا عليه فى الثّانى : مقصود از [ الثّانى ] كذاى ثانى بوده و ضمير در [ عليه ] به كذاى اوّل راجع مىباشد و مراد از
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 234
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٤