و استحقاق آن براى عتق بخاطر عارض و موجبى نظير اينكه طفل يا نابينا و يا با داشتن مرض جذام مثلا به دنيا بيايد كه در اينمورد دو احتمال است :
الف : بگوئيم نذرش باطلست چون محل نذر از بين رفته است .
ب : ملتزم شويم به اينكه حمل بعدى محكوم به حرّيّت مىباشد .
قوله : و لو نذر عتق اوّل ما تلده : ضمير فاعلى در [ نذر ] به مولى راجع بوده و ضمير فاعلى در [ تلده ] به امه عود مىنمايد و اين نذر به صورت شرط نتيجه است نه شرط فعل كه بعد از آمدن طفل در خارج نيازى به صيغه عتق داشته باشد .
قوله : فولدت توأمين : يعنى دو قلو زائيد .
قوله : واحدهما توأم : ضمير در [ واحدهما ] به توأمين راجع است .
قوله : عتقا معا : ضمير تثنيه در [ عتقا ] به توأمين راجع است .
قوله : ان ولدتهما : ضمير فاعلى به امه و ضمير مفعولى بتوأمين عود مىكند .
قوله : لانّ [ ما ] من صيغ العموم : يعنى كلمه [ ماء موصوله ] در عبارت [ اوّل ما تلده الخ ] .
قوله : فيشملهما : ضمير فاعلى بماء و ضمير مفعولى به توأمين راجعست .
قوله : تبعا للرّواية : مقصود روايتى است كه مرحوم صاحب وسائل در ج 16 ص 35 به اين شرح نقل فرموده :
محمّد بن يعقوب ، از عدّهاى اصحاب ، از احمد بن ابى عبد اللّه ، از
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 326
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٦