العرف . و قد تقدم بعضه و اتفق الأصحاب على صحته في قول السيد لأمته : أعتقتك و تزوجتك إلخ .
شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
و در قول معتق كه بگويد : انت عتيق يا انت معتق ( به صيغه اسم مفعول ) خلاف بوده و از نظر ما اقرب اينست كه عتق با آن واقع مىشود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
منشأ اختلافى كه ذكر شد اينست كه :
شك داريم لفظ مزبور مرادف با تحرير است تا همچون آن صراحتا دلالت بر عتق كند و بدين ترتيب صيغه عتق با آن صحيح باشد يا كنايه از تحرير بوده پس موجب وقوع عتق نگردد .
و حاصل آنكه قائلين بوقوع لفظ ياد شده را مرادف با تحرير مىدانند و منكرين وقوع آن را كنايه از عتق دانستهاند ولى همانطوريكه مرحوم مصنّف فرمود اقرب و اولى اينست كه عتق با آن واقع مىشود و دليل آن اينست كه لفظ عتق در لغت و حديث و عرف غالبا در تحرير استعمال شده است پس هيچ استنكارى در آن نيست كه مولى لفظ [ عتيق ] و يا [ معتق ] را در مقام تحرير استعمال كند چنانچه برخى از احاديثى كه در آن لفظ عتق به معناى تحرير استعمال شده قبلا گذشت .
مضافا به اينكه اصحاب و علماء اتّفاق دارند اگر مولائى به كنيز خود بگويد :
اعتقتك و تزوّجتك و جعلت مهرك عتقك ، صحيح است و كنيز آزاد مىگردد پس معلوم مىشود لفظ مزبور در مقام تحرير قابل استعمال و
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 215
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢١٥