شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از [ فاحشة مبيّنة ] زنا مىباشد .
ولى برخى از فقهاء فرمودهاند منظور هرفعلى است كه سبب اجراء حدّ بر آن باشد چه زنا و چه غير آن .
بعضى ديگر گفتهاند : مراد هرمعصيتى است چه سبب اجراء حدّ بوده و چه اينطور نباشد .
و كلمه [ عضل ] به معناى منع نمودن شوهر زن را از برخى حقوق يا از تمام آن بوده بدون اينكه وى را طلاق دهد تا بدين وسيله زن در شدّت و مشقّت قرار گرفته و حاضر به بخشيدن مهريّه خود شده و از مرد جدا شود .
و دليل اين حكم فرموده حقتعالى است كه مىفرمايد :
و لا تعضلوهنّ لتذهبوا ببعض ما اتيتموهنّ الّا ان يأتين بفاحشة مبيّنة : يعنى زنان را از حقوق خودشان بازنداريد تا مبلغى از آنچه بايشان دادهايد بشما بذل كنند مگر آنكه مرتكب عمل فحشاء شوند .
وجه دلالت اين آيه بر مدّعا آنست كه استثناء [ الّا ان يأتين ] از [ لا تعضلوهنّ ] كه نهى است دلالت بر اباحه مىكند .
و دليل ديگر آنكه : زن وقتى به عمل فحشاء اقدام نمود از اينكه فرزند غير مشروع را بفراش ملحق كرده و انتساب آن را به شوهر بدهد در امان نبوده و در حقّش مىتوان چنين احتمالى را بطور قريب و نزديك داد و بدين ترتيب فراش را كه يكى از اغراض مهمّه بر تزويج وصلت است آلوده و فاسد مىكند و بدين وسيله حدود و حقوق اللّه را در حقّ شوهر مراعات نكرده و از مصاديق اين آيه مىگردد .
فان خفتم ان لّا يقيما حدود اللّ فلا جناح عليهما فيما افتدت به : يعنى اگر بترسيد
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 282
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٢