شرط صحيح نيست كلام در اين واقع مىشود كه آيا عقد فاسد است زيرا تراضى بين متعاقدين تنها در صورت وجود شرط فاسد بوده و بدون آن از ايقاع عقد خشنود نبوده و به انشاء آن رضايت ندارند چنانچه در غير نكاح از عقود ديگر كه مشتمل بر شرط فاسد مىباشند حكم همين است .
يا بگوئيم عقد صحيح است تنها شرط فاسد مىباشد ، در اين مسئله دو احتمال وجود دارد :
احتمال اوّل : آنكه عقد و شرط هردو فاسد باشند و دليل آن اين استكه :
عقد تابع قصد مىباشد و قصد حاصل نيست مگر شرط حاصل شود و چون شرط فاسد و غير حاصل است لاجرم باصل عقد نيز قصدى تعلق نگرفته است .
و بعبارت ديگر :
شرط و عقد يك مطلوب مىباشند بطوريكه اگر شرط تحقق نيابد اصلا عقد مطلوب نبوده قهرا انشاء نيز نشده است پس با انتفاء شرط و فسادش عقد نيز بايد فاسد تلقّى گردد .
احتمال دوم : آنكه عقد صحيح و شرط فاسد است و دليل اين احتمال را اينطور تقرير فرمودهاند :
چهبسا ديده شده كه عقد نكاح بدون شرط فاسد صحيحست يعنى فقهاء حكم فرمودهاند كه اصل عقد صحيح و شرط آن فاسد است اگرچه در غير نكاح از عقود ديگر اين كلام را قائل نيستند يعنى شرط فاسد را مفسد عقد مىدانند .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 356
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٥٦