كه ذيلا نقل مىشود :
الف : دو نفر كه بطور شركة العنان با هم شريك هستند در صورتى كه از نظر مال و سرمايه با هم متساوى بوده در سود و زيان نيز با يكديگر بايد يكسان باشند و اگر در مقدار سرمايه با هم مختلف باشند سود نيز به نسبت اختلاف بينشان توزيع مىگردد .
در نتيجه اگر مرحوم مصنف نيز به اين عبارت تعبير نموده و به جاى [ يتساويان فى الربح الخ ] مىفرمود :
[ و الربح بينهما على نسبة المال ] هم عبارت مختصرتر مىشد و هم بر مقصود بهتر دلالت مىنمود زيرا طبق عبارت فعلىاز مجرّد - اختلاف در ربح با اختلاف سرمايهها لازم نميآيد كه تفاوت برداشتشان از ربح به نسبت اختلافشان در سرمايه باشد درحاليكه مطابق عبارتى كه ما گفتيم مقصود و غرض مزبور به خوبى از عبارت استفاده مىگردد .
و چون دو شريك نيز در اين قسم از شركت از نظر ولايت داشتن بر فسخ معاملات و تصرف در اموال و توجّه سود و زيان به ايشان به مقدار سرمايهاى كه هركدام در بين نهادهاند با هم متساويند همانطورى كه دو تسمه لجام از نظر طول و درازا با هم يكسانند لاجرم نام آن را به اين اسم مسمّى ساختهاند .
2 - دو اسبسوار وقتى عنان اسبهايشان با يكديگر از نظر طول و درازا متساوى است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
ضابطه و قاعده كلى در اين باب آن است كه ربح و سود را به نسبت سرمايه هريك بينشان تقسيم مىكنند در صورتى كه از اين
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 25
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥