الف : آنكه تمام ادعاى مدعى را منكر شود همان طورى كه مصنف ( ره ) فرمود .
ب : آنكه برخى را انكار و بعضى را تصديق نمايد كه در اين صورت هركدام حكم خود را دارد باينمعنا مقدارى را كه تصديق دارد بايد به مدعى رد كرده و آن را كه انكار كرده در صورت نداشتن مدعى شاهدى بر آن بايد منكر قسم بخورد .
سپس مىفرماين :
و اينكه مرحوم مصنف سكوت را جواب و از انحاء آن قرار داد مجاز است چنانچه در استعمالات بسيار ديده شده كه مىگويند :
ترك جواب خود جواب گفتار مىباشد .
قوله : انكار له اجمع : ضمير در [ له ] به حق راجعست .
قوله : او مركب منهما : ضمير تثنيه به اقرار و انكار عائد است .
قوله : فيلزمه حكمهما : ضمير منصوبى در [ فيلزمه ] به منكر و ضمير تثنيه در [ حكمهما ] به انكار و اقرار عود مىكند .
متن :
فالإقرار يمضي على المقر مع الكمال أي كمال المقر على وجه يسمع إقراره بالبلوغ ، و العقل مطلقا ، و رفع الحجر فيما يمتنع نفوذه به ، و سيأتي تفصيله ، فإن التمس المدعي حينئذ الحكم حكم عليه فيقول : ألزمتك ذلك ، أو قضيت عليك به .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
در صورتى كه منكر به حق اقرار نمود به شرطى كه كامل باشد در حقّش نافذ و ممضى است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 78
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٨