قوله : قبل شهادة اهل الذمه لملتهم و عليهم : هردو ضمير جمع به [ اهل الذمه ] عائد است و مقصود از اين عبارت اينستكه به شرطى شهادت اهل ذمّه مقبول است كه شاهد و مشهود عليه در ملّت و كيش با هم متحد باشند مثل اينكه هردو نصرانى و يا ارمنى محسوب شوند .
قوله : استنادا الى رواية ضعيفة : مقصود روايتى است كه مرحوم صاحب وسائل آن را در 18 ص 284 به اين شرح نقل فرموده :
محمد بن يعقوب از على بن ابراهيم از محمد بن عيسى از زرعه از سماعه قال :
سئلت ابا عبد اللّه عليه السلام عن شهادة اهل الملّة ؟
قال فقال عليه السلام : لا تجوز الا على اهل ملّتهم الحديث .
وجه ضعف اين حديث وقوع [ زرعه ] و [ سماعه ] در سند آنست كه هردو واقفى مىباشند چنانچه مرحوم استرابادى در كتاب منهج المقال معروف به رجال كبير فرموده است .
قوله : و للصدوق حيث قبل شهادتهم على مثلهم : يعنى اهل ذمّه در صورتى كه همكيش و در مذهب كفر با هم متماثل باشند شهادتشان بر عليه يكديگر مسموع و مقبول است .
مؤلف گويد :
همانطورى كه مرحوم فاضل تونى در حاشيه مخطوطه فرموده اين رأى مذهب اسكافى است كه مرحوم صدوق نيز آن را اختيار نموده و مدركش روايت صحيحى است كه وى در كتاب من لا يحضره
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 215
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢١٥