ظهر خورشيد روى آن واقع مىشود و به بركت همين دايره وقت زوال را نيز تشخيص مىدهند ، حال مقدار انحراف قبله آن نقطه را از جنوب يا شمال بدست آورده و به همان مقدار يمينا و يسارا تمايل پيدا مىكنيم و نقطه مقابل قبله آنجا مىباشد و براى تسهيل امر دايره مزبور را در اينجا ترسيم نموده و طريقه بدست آوردن قبله شهر قم را كه فعلا در آن ساكن هستيم تقريبا از روى آن نشان مىدهيم تا بواسطه آن قبله ديگر بلاد را به همين نحو بتوان استخراج و تعيين نمود .
براى تعيين قبله قم ابتداء لازم است طول و عرض آن را بدانيم فلذا بكتب مهره فنّ كه در اين زمينه نوشتهاند رجوع نموديم عرض آن را 34 درجه و 30 دقيقه ضبط كرده و طولش را 50 درجه و 56 دقيقه شرقى نوشتهاند .
سپس دانستن طول و عرض مكّه بايد بدست بيايد طولش را 40 درجه و 10 دقيقه و عرض آن را 21 درجه و 33 دقيقه شرقى نوشتهاند و چون هردو شهر از حيث طول و عرض با هم در يك جهت هستند تفاوت بين طولين و عرضين را بايد ابتداء تحصيل نمود لذا بعد از محاسبه اختلاف عرضشان تقريبا 12 درجه و تفاوت طولشان 10 درجه و 16 دقيقه شد ، پس روى دايره هنديه از خط مغرب و مشرق 13 درجه به طرف عرض شمالى رفته و خطّى رسم كرديم و از نصف النّهارى كه از مكّه مىگذرد به قدر 10 درجه و 16 دقيقه به طرف مشرق رفته و از آن نقطه خطّى به طرف شمال و جنوب رسم نموديم نقطه تقاطعى دو خط ( الف ب و ج د ) قم و محلّ تقاطع خط مشرق و مغرب با خط ( ه و ) مكّه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 111
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١١