دوّم : آن قسم از « أم » كه بعد از همزه تسويه واقع ميشود با كلامي همراه است كه قابل تصديق وتكذيب ميباشد وبعبارت ديگر كلام همراه با آن خبر مىباشد در حاليكه آن قسم ديگر چنين نيست بلكه كلام با آن انشاء مىباشد .
سوّم : آن قسم از « أم » كه بعد از همزه تسويه قرار مىگيرد فقط بين دو جمله واقع ميشود وهيچگاه ديده نشده كه بين دو كلمه مفرد بيايد بخلاف آن قسم ديگر كه غالبا بين دو مفرد واقع ميشود مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
أأنتم أشد خلقا أم السّماء ( آيا شما از نظر خلقت وآفرينش محكمتريد يا آسمان ) .
چنانچه مشاهده مىشود كلمه « أم » بين دو مفرد يعنى « أنتم » و « اسّماء » قرار گرفته است .
چهارم : آن قسم از « أم » كه گفتيم هميشه بين دو جمله واقع ميشود از خصائصش اينستكه دو جمله مزبور هم مؤول بمفرد بوده وهم گاهى هردو فعليّه هستند همچون مثال سابق الذكر وزماني هردو اسميه بوده ودر پارهاى أوقات مختلفند يعنى يكى اسميه وديگرى فعليه مىباشد .
مثال موردى كه هردو اسميه باشند همچون قول شاعر :
ولست أبالي بعد فقدى مالكا * أموتى ناء أم هو الآن واقع
يعنى : بعد از اينكه مالك را از دست دادم ووى مفقود گشت ديگر باكى ندارم كه مرگ من دور بوده يا الآن واقع شود .
شاهد در دو جمله « أموتى ناء » و « هو الآن واقع » است كه هردو اسميّه مىباشند ومثال آنجائيكه دو جمله مختلف باشند مانند آية شريفه :
سواء عليكم أدعوتموهم أم أنتم صامتون ( بر شما مساوى است كه ايشان را دعوت نموده يا سكوت اختيار كنيد ) .
در اين آية شريفه جمله « دعوتموهم » فعليه و « أنتم صامتون » اسميّه مىباشد .