در اينمثال خبر « انّ » الأسد بوده كه اسم محض مىباشد وپرواضح است چنين كلمهاى ( اسم محض ) كوچكترين اشعار واشارهاى بمصدر ندارد لذا چطور مىتوان آنرا بمصدر تأويل برد .
پايان كلام سهيلى
مصنّف مىگويد :
قبلا گفتيم اين قبيل از اخبار را مىتوان بوسيلة تقدير گرفتن لفظ « كون » بمصدر تأويل برد يعنى مصدر مؤوّل را از لفظ « كون » مىآوريم وبدينوسيله اشكال واستبعاد سهيلى دفع ميشود .
وبهرصورت « انّ » مؤكّده ومشدّده باتّفاق تمام أرباب أدب گاهى مخفّف ميشود يعنى تشديدش حذف مىگردد وعملش باقي ميماند يعنى بعد از سقوط تشديد باز نصب به اسم ورفع به خبر مىدهد بهمان شرح وبيانى كه در « ان » خفيفه گذشت قسم دوّم از « انّ » آنستكه لغتى در « لعّل » باشد باينمعنا كه همان لعّل است منتهى بصورت « انّ » خوانده مىشود همچون قول برخى از أهل لسان كه مىگويند :
ائت السّوق انّك تشترى لنا شيئا ( به بازار برو شايد براي ما چيزى بخرى ) شاهد در « انّك » است كه بمعناى « لعلّك » مىباشد .
ونيز مانند كم انّها إذا جاءت لا يؤمنون ( چگونه بگفته كفّار مطمئن مىشويد ، شايد ايشان از آنهائى بوده كه اگر آيتي آيد هرگز بدان ايمان نياورند ) .
شاهد در « انّها » است كه بمعناى « لعّلها » مىباشد .
البتة در اينقسم از « انّ » صحبت وكلام بسيار است كه انشاء اللّه در مبحث لام بآن خواهيم پرداخت .
شرح
قوله : انّها موصول حرفى : ضمير در « انّها » به « انّ » راجعست .
قوله : مع معموليه : يعنى با اسم وخبرش .
قوله : من لفظه : يعنى من لفظ الخبر المشتق .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 278
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٨