وگاهى بعد از « انّ » مبتدأ مرفوع آمده لاجرم اسم آن ضمير شأن محذوف مىباشد مانند آنچه در فرموده پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلّم آمده :
انّ من أشد النّاس عذابا يوم القيامة المصوّرون ( شديدترين مردم از حيث عذاب در روز قيامت كساني هستند كه سازنده صورت مىباشند ) .
شاهد در « انّ » است كه أصل آن « انّه » است وضمير منصوبى محذوف همان ضمير شأن مىباشد .
چنانچه شاعر يعنى اخطل نيز مىگويد :
انّ من يدخل الكنيسة يوما * يلق فيها جاذرا وظبآء
يعنى : همانا كسيكه به معبد يهود ونصارى روزى داخل شود در آنجا با زنانى ملاقاة مىكند كه در فراخى چشم همچون گاوهاى وحشى وآهوان مىباشند .
در اين بيت نيز اسم « ان » ضمير شأن محذوف مىباشد وجهت آن كه اسم ( انّ ) را لفظ « من » قرار نداديم اينستكه « من » شرطية است بدليل آنكه دو فعل ( يدخل ويلق ) را جزم داده فلذا نميتوان آنرا اسم انّ دانست زيرا ادات شرط صدارات دارند وما بعد اينكلمات در ما قبلشان نمىتواند عمل كند از اينرو اسم دانستن « من » با محذور واشكال همراه مىباشد .
حمل كسائى وتضعيف آن
كسائى در حديث : انّ من أشد الناس الخ لفظ « من » را بر زيادى حمل كرده وگفته است : بدين ترتيب اسم « انّ » كلمه « أشد » بوده وخبرش « المصوّرون » مىباشد .
غير اخفش از ساير علماء أهل بصره كلام أو را رد كرده وگفتهاند اينمقاله صحيح نيست زيرا كلام موجب ومثبت بوده ومجرور به « من » يعنى « اشدّ الناس » بنابر قول صحيح معرّقه مىباشد وپرواضح است كه « من » در كلام موجب بر سر معرفه زائد نمىآيد .