تجزيه وتركيب
اما : حرف استفتاح بمنزله « الا » .
واو : حرف جار ، بمعناى قسم .
اللّه : مجرور به « واو » ، متعلق به « اقسم » .
ان : زائده .
لو : شرطية .
كنت : فعل ناقص با اسمش ، فعل شرط وجواب آن محذوف است .
حرا : خبر براي « كان » .
واو : عاطفه .
ما : از حروف مشبهة بليس ، عامل ، مبنى .
باء : زائده .
الحر : مجرور به باء ، خبر براي « ما » .
أنت : اسم براي « ما » .
واو : عاطفه .
لا : از حروف مشبهة بليس ، اسمش كه « أنت » است حذف شده .
العتيق : مجرور به « باء » مقدّر ، خبر براي « لا » .
قوله : هذا قول سيبويه : مشاراليه « هذا » زائده بودن « ان » در بيت مىباشد .
قوله : انّها في ذلك حرف الخ : مشاراليه « ذلك » موضع دوّم از مواضع زيادى « ان » مىباشد .
قوله : جيىء به لربط الجواب الخ : ضمير در « به » به حرف راجع است .
قوله : ويبعده ان الأكثر الخ : ضمير مفعولى در « يبعده » كلام ابن عصفور در مقرب راجع است .
قوله : ان الأكثر تركها : يعنى حذفها ، ضمير مؤنث به « ان » راجع است .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 224
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٤