اين اشكالى ندارد زيرا « من » و « باء » جارّه نيز وقتي زائده باشند به اسم جرّ مىدهند وكسى اينمعنا را در ايندو حرف مستبعد نشمرده است .
قوله : وجعل منه : ضمير فاعلى در « جعل » به اخفش راجع بوده وضمير مجرورى در « منه » به زائده بودن « ان » در غير مواضع چهارگانه برمىگردد .
قوله : وما لنا ان لا نتوكّل على اللّه : آية ( 12 ) از سوره إبراهيم .
تجزيه وتركيب
ما : از حروف مشبهة به ليس ، عامله ، مبنى .
لنا : جار ومجرور ، متعلق به « استّقر » ، خبر براي « ما » .
ان : مصدريه .
لا نتوكل : مضارع منفى ، صيغه متكلم مع الغير ، ثلاثي مزيد ، از باب تفعّل وضمير « نحن » در آن مستتر بوده وفاعلش مىباشد ، در تأويل مصدر اسم است براي « ما » وتقدير كلام : ما عدم التوكل على اللّه لنا .
على اللّه : جار ومجرور ، متعلق به « لا نتوكل » .
قوله : وما لنا ان لا نقاتل في سبيل اللّه : آية ( 246 ) از سوره بقره .
تجزيه وتركيب
ما : از حروف مشبهة به ليس ، عامله ، مبنى .
لنا : جار ومجرور ، متعلق به « استقر » خبر براي « ما » .
ان : مصدريه .
لا نقاتل : مضارع منفى ، صيغه متكلم مع الغير ، ثلاثي مزيد ، از باب مفاعله وضمير « نحن » در آن مستتر بوده وفاعلش مىباشد ، در تأويل مصدر ، اسم است براي « ما » . وتقدير كلام : ما عدم المقاتلة في سبيل اللّه لنا .
في : حرف جار .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 227
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٧