قوله : كشذرة من عقد نحر : كلمه « شذره » يعنى قطعه كوچك از طلا پيش از آنكه ذوبش نموده واز آن زينتآلات بسازند و « عقد » گلوبند و « نحر » گودى گلو را گفته كه گلوبند روى آن قرار مىگيرد .
قوله : وها انا بائح : كلمه « ها » تنبيه بوده و « بائح » يعنى ظاهر وآشكاركننده .
قوله : بما أسررته : يعنى آنچه را بيان نكردهام .
قوله : لما قررّته : يعنى آنچه را كه در ذهن خود مقرر وثابت كردهام .
قوله : واضع فرائده : كلمه « فرائد » جمع فريده بوده بمعناى درّهاى گرانبها ومقصود از آن مطالب نفيس وپرارزش علم نحو مىباشد .
قوله : على طرف الثمام : ثمام گياهى است كه در أطراف خانهها رويش پيدا مىكند .
قوله : المام : يعنى توجّه ودقت .
قوله : سائل من حسن خيمه : كلمه « خيم » يعنى طبيعت وسرشت .
قوله : اديمه : مقصود « قلبه » مىباشد .
قوله : إذا عثر : يعنى إذا اطّلع .
قوله : طغى به القلم : يعنى اشتباهى كه سبب قلم رخ داده .
قوله : أو زلت به القدم : يعنى لغزشى كه ناشى از خطاء فكر مىباشد .
قوله : ان يغتفر ذلك : مشاراليه « ذلك » اشتباه قلمي ولغزشى فكرى مىباشد .
قوله : من الشريد : يعنى مطالب پراكنده در كتب .
قوله : ارحته : يعنى راحت كردم أو را .
قوله : وصيرت القاصي : قاصى مطالب دور از ذهن را گويند .
قوله : من كثب : يعنى من قريب .
قوله : انّ الجواد : يعنى أسب تندرو وراهوار .
قوله : قد يكبو : يعنى گاهى بزمين مىخورد .
قوله : الصارم : يعنى شمشير تيز .
قوله : قد ينبو : يعنى گاهى كند مىشود .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 11
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١