يعنى : چه كسى است كه سجايا وطبيعتهايش كلّا مورد پسند باشد ، كافيست مرد را از نظر داشتن فضيلت همين مقدار كه عيوب ونقائصش بشماره درآيد .
قوله : فدونك : يعنى پس نزد تو حاضر است .
قوله : تشدّ الرّحال : كلمه « رحال » جمع رحل بوده ومقصود از آن أثاث وابزارى است كه شخص در سفر با خود همراه دارد .
قوله : فيما دونه : كلمه « في » بمعناى سببيّت است وتقدير كلام چنين است :
فعندك كتابا تشد الرحال بسبب ما دونه .
قوله : وتقف عنده فحول الرّجال : كلمه « تقف » يعنى درنگ مىكند ومىايستد وضمير مجرورى در « عنده » به كتاب راجع است ومقصود از « فحول » مردان بزرگ مىباشد .
قوله : ولا يعدونه : يعنى واز آن نمىگذرند .
قوله : في هذا الغرض : يعنى في علم النحو .
قوله : لم تسمح : يعنى اعطاء نكرده است .
قوله : على منواله : يعنى همانند آن .
قوله : وممّا حثّنى : كلمه « حثنى » يعنى من را وأدار كرده است .
قوله : على وضعه : يعنى بر جعل ووضع اين كتاب .
قوله : في معناه : يعنى علم اعراب ( علم نحو ) .
قوله : حسن وقعها : يعنى موقعيّت نيكوئى پيدا نمود .
قوله : أولى الألباب : كلمه « الباب » جمع « لب » بمعناى عقل است .
قوله : وسار : يعنى جريان پيدا نمود .
قوله : نفعها : ضمير مؤنث به المقدمة الصّغرى راجع است .
قوله : انّ الّذى أودعته فيها : مقصود از « أودعته » بيان نمودم آنرا بوده وضمير در « فيها » به مقدمه صغرى راجع است .
قوله : ما ادّخرته عنها : يعنى آنچه را كه در مقدّمه بيان نكردهام .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 10
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠