تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 160

مساهمون:

ص١٦٠

افْتَقَرَ

: نيازمند شد ، فقير شد . مص . افتقار ر . ف ق ر - افتقر ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب از باب افتعال است . افتقر در اينجا چون مصدّر به اسم شرط است معنى مضارع ( نيازمند شود ) مىدهد . من افتقر فيها حزن . خ 81 ص 181 س 4

افْحَش

: زشت‌تر . ر . ف ح ش - افحش بر وزن افعل ، صفت تفصيلى است ولى در اينجا معنى صفت عالى ( زشت‌ترين ) مىدهد . زيرا مضاف به كلمهء بعدى است . افحش الظلم . ن 31 ص 931 س 1

افَرّ

: گريزان‌تر ، فرارىتر . ر . ف ر ر - افر ، بر وزن افعل صفت تفصيلى است . من السيف افر . خ 27 ص 95 س 16

افْراط

: م . فَرَط : نشانه ، علامت ، پرچم . ر . ف ر ط و ازفت بافراطها . خ 232 ص 764 س 9

افْرِجَ

: رها شد ، برداشته شد . مص . افراج ر . ف ر ج - افرج ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب مجهول از باب افعال است . قد افرج عنها الرق . ن 24 ص 877 س 13

انْ افْرَطَ

: اگر از حد بگذرد . مص . افراط ر . ف ر ط - افرط ، فعل ماضى مفرد مذكّر غايب از باب افعال . در اينجا چون حرف شرط بر آن وارد شده معنى مضارع داده است . و ان افرط به الشبع . ك 105 ص 1136 س 9

افْرِطَنَّ

: البتّه پر خواهم كرد . مص . افراط ر . ف ر ط - افرطن ، فعل مضارع متكلم وحده از باب افعال است . و نون تأكيد ثقيله نيز به انتهاى آن افزوده شده است . و ايم اللّه لا فرطن لهم . خ 10 ص 61 س 5 و ايم اللّه لافرطن لهم . خ 137 ص 419 س 3

افْسَحْ

: گشايش بده ، بگشاى . ر . ف س ح