سؤم « 1 » : اخلاط است و خلط « 2 » رطوبتى است كه در « 3 » بدن « 4 » مردم روان است . و « 5 » موضع « 6 » اخلاط « 7 » رگهاست و اعضاى « 8 » ميان گشاده چون جگر و معده و سپرز و زهره . و تولد « 9 » اخلاط از غذاست . و بعضى ، خلطهاى « 10 » نيك باشد و « 11 » آن را طبيعى گويند و آن آن است كه بدل « 12 » ما يتحلّل بدن مىشود . و بعضى بد باشد و آن را « 13 » نا « 14 » طبيعى گويند « 15 » و حق او آن است كه از بدن بيرون كنند « 16 » .
و اخلاط چهار است : خون و بلغم و صفرا و سودا « 17 » .
فاضلترين اخلاط خون است و تولد آن اندر « 18 » جگر باشد و طبع او گرم و تر است و آن دو گونه است : طبيعى و نا « 19 » طبيعى . خون « 20 » طبيعى : لون « 21 » او سرخ بود « 22 » و بوى آن خوش باشد و طعم آن شيرين « 23 » و قوام آن معتدل باشد . و نا « 24 » طبيعى دو نوع بود « 25 » : يكى آنكه مزاج او گرم « 26 » تر از آن گردد كه مىبايد يا سرد « 27 » تر و يكى ديگر آنكه صفرا يا سودا يا بلغم « 28 » با او آميخته باشد « 29 » .
و بلغم دو گونه است : طبيعى و نا « 30 » طبيعى . طبيعى آن است كه او « 31 » را استعداد آن باشد كه پخته شود و خون گردد در وقتى ديگر ؛ از جهت آنكه او خونى است « 32 » ناپخته .
و طعم آن « 33 » شيرين است و به قياس « 34 » صفرا يا « 35 » خون ، سرد باشد و به قياس با بدن ، سخت
هامش
( 1 ) . م : سيوم .
( 2 ) . س : خلوط .
( 3 ) . م : اندر .
( 4 ) . م : تن .
( 5 ) . س : + در .
( 6 ) . م : موعظ .
( 7 ) . س : + كه .
( 8 ) . س : اعصان .
( 9 ) . م : + آن .
( 10 ) . م : خلطها .
( 11 ) . ل : - و .
( 12 ) . ل : بدن .
( 13 ) . س : - را .
( 14 ) . م : غير .
( 15 ) . س : است .
( 16 ) . ل : كند .
( 17 ) . م : سودا و صفرا .
( 18 ) . م : از .
( 19 ) . م : غير .
( 20 ) . م : - خون .
( 21 ) . م : رنگ .
( 22 ) . م : باشد .
( 23 ) . م : - و طعم آن شيرين .
( 24 ) . م : غير .
( 25 ) . م : باشد .
( 26 ) . م : + و .
( 27 ) . م : + و .
( 28 ) . م : بلغم يا سودا .
( 29 ) . م : شود .
( 30 ) . م : غير .
( 31 ) . م : آن .
( 32 ) . م : + تمام .
( 33 ) . م : او .
( 34 ) . م : + با .
( 35 ) . م : و .