وسيلة العفايف يا طومار عفّت « 1 »
( تأليف در سال 6 - 1345 ق / 7 - 1306 ش ) شيخ يوسف نجفى گيلانى
مقدمه
شيخ يوسف نجفى گيلانى متولد در نجف ( به سال 1291 ق / 1253 ش و متوفاى پس از 1367 ق / 1327 ش ) دروس مقدماتى را نزد شيخ محمد على چهاردهى گذرانده ، مدتى در درس ميرزاى شيرازى و ميرزا حبيب الله رشتى شركت كرده و پس از درگذشت آنان ، در درس شيخ الشريعه اصفهانى حاضر شده است . وى پس از گذراندن دوران تحصيل و حتى نگارش برخى از آثارش در نجف ، به وطنش گيلان بازگشت . در آنجا بود كه كتاب طومار عفت را نگاشت و به دليل فعاليتهايش بر ضد كشف حجاب ، مدتى زندانى شد . « 2 » حسن شمس گيلانى با اشاره به دشوارىهايى كه وى در اين راه متحمل شده ، اشاره دارد كه در سفر به گيلان ، به ديدار شيخ رفته و داماد وى شده است . همو دربارهء تأليفات وى از آثار زير ياد مىكند : تذكرة العالمين ، زبر بينات ، رساله در حرمت ريشتراشى ، رساله در تحريم شطرنج ، طومار عفت در دو جلد ، كار در اسلام ، ( چاپ طهران ) ، رساله در طهارت ، رساله در ادبيات . پس از آن مىافزايد : بيشتر اين كتب به طبع رسيده است و هماكنون هنوز هم مشغول به تأليف و تصنيف است . . . و طبع روانى در شعر گفتن دارد و حالتى شوخ و اخلاقى حميده كه بزرگان و افاضل از محضرش لّذت مىبرند و مدت چهل سال است كه در گيلان مقيم گشته است . « 3 »
وى تصويرى نيز از وى در كتابش آورده است . « 4 »
هامش
( 1 ) . ما در اينجا تنها بخش مربوط به حجاب را از كتاب ياد شده آوردهايم . مطالب ديگر كتاب ، مباحثى است مربوط به زن ، تعدد زوجات ، طلاق و نكاتى ديگر .
( 2 ) . تاريخ علما و شعراى گيلان ، حسن شمس گيلانى ، ص 110 ( تهران ، 1327 ش )
( 3 ) . همان ، صص 110 - 111
( 4 ) . به تاريخ دقيق فوت مؤلف دست نيافتيم . عجالتا تاريخ « پس از 1327 شمسى » را كه تاريخ تأليف كتاب