[ احكام متفرقهى متعلق به شكهاى نماز ]
بحث سيّم : در بيان احكام متفرقه است كه متعلّق به شكوك است ، و آن را در ضمن مسائل چند ، ايراد مىنماييم .
مسأله : هرگاه شكّ در فعلى نمود كه محلّ آن ، باقى باشد ، و فعل مشكوك فيه را - چنانچه مذكور شد - به جا آورد ، پس اگر بر آن شكّ ، باقى باشد ، شبههاى در صحّت عمل او نيست .
و اگر متذكّر حقيقت حال شود ، پس اگر مشخّص شود كه فعل مشكوك فيه را به جا نياورده ، و آن كه بعد از شكّ به جا آورده ، به موقع بوده نيز دغدغهاى در صحّت نماز او نيست .
و اگر منكشف شود كه آن فعل را در اوّل به جا آورده ، و آن چه بعد از شكّ نموده ، تكرار آن عمل بوده ، پس اگر آن فعل ، از جمله اركان نماز باشد ؛ چون ركوع و سجدتين ، نماز او باطل است ، و بايد اعاده نمايد .
و اگر از جمله اركان نباشد ، نماز ، صحيح است .
پس اگر در زيادتى آن فعل ، سجود سهو را لازم دانيم ، سجدتين سهو را بعد از نماز ، به جهت زيادتى آن به عمل آورد ، و الّا آن هم بر او لازم نمىشود .
و احوط ، آن است كه سجدتين سهو را به جهت هر زيادتى در نماز ، به عمل آورد ، چنانچه من بعد اشاره مىشود - إن شاء اللّه .
و هرگاه محلّ فعل مشكوك ، گذشته ، و التفاتى به شكّ - چنانچه گذشت - نكرده ، پس اگر بر آن شكّ ، باقى باشد نيز دغدغهاى در صحّت عمل او نيست ؛
و اگر متذكّر شود ، پس اگر مشخّص او شود كه آن فعل را به جا آورده نيز دغدغهاى در صحّت نيست ؛
و اگر منكشف شود كه آن را به جا نياورده است ، پس اگر داخل ركنى نشده