و مشهور بين الاصحاب ، « 1 » جواز عدول است در نماز ظهر روز جمعه نيز ، و بعضى « 2 » حكم مذكور را در نماز جمعه ، و صبح و عشاى جمعه اثبات نموده ، و ظاهر بعضى « 3 » منع از عدول از آنها است مطلقا ؛
و در جواز عدول ، جمعى « 4 » شرط نمودهاند كه به نصف سوره نرسيده باشد يا از آن تجاوز نكرده ، بنا بر خلاف سابق ، و آن احوط است ؛ هر چند استفادهى آن از احاديث ، مشكل است .
و بعضى « 5 » حكم مذكور را در صورت فراموشى ، اثبات نمودهاند ؛ چنانچه بناى او بر خواندن سورهى « جمعه » و « منافقين » بوده ، و در حين خواندن سوره فراموش نموده ، سورهى « توحيد » را بخواند ، امّا هرگاه عمدا ترك آن دو سوره را نمود و سوره توحيد را بخواند ، رجوع او جايز نيست .
و بعضى « 6 » جواز عدول را در اين مقام ، مخصوص سورهى « توحيد » دانستهاند و عدول از سورهى « جحد » را مطلقا جايز نمىدانند ؛ چون در احاديث ، سورهى « توحيد » استثنا شده و استثناى سورهى « جحد » در روايات به نظر نرسيده ، لكن ظاهر فقها ، عدم فرق است .
و احوط آن است كه بعد از شروع به آن دو سوره ، عدول نكند مطلقا ، سواى
هامش
( 1 ) - ر . ك : غاية المراد ، ج 1 ، ص 142 ؛ جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 280 ؛ روض الجنان ، ج 2 ، ص 715 .
( 2 ) - جعفى به نقل شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 3 ، ص 355 .
( 3 ) - شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 3 ، ص 353 ؛ محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 279 .
( 4 ) - شهيد اوّل در الدروس الشرعية ، ج 1 ، ص 173 ؛ محقّق ثانى در الرسالة الجعفريّة ( رسائل المحقّق الكركى ) ج 1 ، ص 110 ؛ شهيد ثانى در روض الجنان ، ج 2 ، ص 715 .
( 5 ) - محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 280 ؛ شهيد ثانى در روض الجنان ، ج 2 ، ص 716 .
( 6 ) - محدّث بحرانى در الحدائق الناضرة ، ج 8 ، ص 228 .