پرسش 153
شيعيان اعتراف مىكنند كه يكى از برجستهترين علماى آنها ابنبابويه قمىاست ؛ صاحب كتاب « من لا يحضره الفقيه » . او در جايى ادعاى اجماع مىكند و در جاى ديگر ادعاى اجماع بر خلاف آن را مىكند .
چگونه مىتوان بر او اعتماد كرد ؟
پاسخ
اوّلًا : گفتارى كه نقل كرده مربوط به ابن بابويه معروف به صدوق نيست ، بلكه مربوط به شيخ طوسى است و مؤلف كتاب جناب طريحى مىگويد : شيخ در يك مسأله در جايى ادعاى اجماع بر حكمى كرده و در كتاب ديگر بر خلاف آن ادعاى اجماع كرده است .
ثانياً : افراد متبحّر مانند شيخ طوسى كه قريب پنجاه سال در درياى فقه به شناورى و تحقيق مشغولند چه بسا در برههاى از زمان به خاطر يك رشته اطلاعات ناقص تصور مىكنند كه فلان حكم اجماعى است ولى بر اثر مرور زمان و تكامل علم و دانش به خطاى خود پى برده و بر خلاف آن ادعاى اجماع مىكنند و اين كار از يك فرد غير معصوم امر بعيد نيست ، چه اين كه اين نوع اختلاف در استنباط حكم شرعى ارتباطى به مسائل عقيدتى و كلامى ندارد .