فلسفه و اسرار حج (فارسى) — صفحة 184

به هر حال سختىها و رنج‌هايى كه به روندگان حج از هر كشورى در سرزمين نجد و حجاز مىرسيد قابل تحمل نبود ، و از شقاوت و كردار زشت و پليد اعراب آن منطقه تعجب مكن ، چه اينكه رَضْوى از كوه‌هاى معروف عربستان است و شعرا نام آن را در اشعار خود آورده‌اند ، و در اشعار پيشينيان از عرب بسيار ياد شده است ، و در دعاى ندبه هم آمده است ، و پيوسته بسيارى از عرب‌ها به نام اين كوه طرب‌انگيزى مىكنند و سرود مىخوانند چنان كه به نام « جبلى نعمان » « 1 » مىسرايند ، و رَضْوى كوهى است كه در مقدارى از راه مدينه به سوى ينبع « 2 » امتداد دارد . محمد حسين هيكل كه در زمان حكومت وهابىها در حجاز ، در سال 1355 قمرى به حج رفته ، در سفرنامهء حجاز خود چنين مىگويد : يكى از آشنايان در حجاز برايم داستانى درباره رَضْوى ياد كرد كه هراس بىپايان در من برانگيخت ، و آن داستان اين است كه وزير دارايى وهابىها چند سال پيش به رَضْوى رفت ، و نيروى نظامى هم با خود برد تا اينكه به قلهء كوه رَضْوى برآمدند و چيز