فصل بيست و سوم : مشكلاتى كه در گذشته حاجيان داشتند
راه حاجيان به سوى كعبهء معظمه ، تا دهها سال پيش داراى سختى و خطر فراوانى بود و از ناهموارى راه وطول سفر رنجها مىبردند ، و از اعراب نجد و حجاز و اشرار آن سامان گرفتار فجايع و هراسها مىشدند كه جا داشت كودكان از ديدار آن پير گردند ، و تصور آن بسيار ناگوار و دشوار است ، در راه حج گرفتارىهاى سفر و سختىهاى طبيعت چنان بود كه بسيارى از حاجيان را به علت سوزش گرماى تابستان و سردى زمستان و خشكيدن آب چاهها در آن بيابان سوزان باد فنا مىگرفت و بسيار اتفاق مىافتاد كه سيلهاى ناگهانى ايشان را فرا گرفته و گروهى رااز ميان مىبرد و از آن جمله است سيلىكه درسال 1196 قمرى نيمى ازحاجيان مصرى را در ميان مكه و مدينه با خود برد و نابود كرد ، و منازل بين راه طولانى بود و رنج و زحمت بسيار داشت و موجب بيمارى ، و مرگآور بود ، و اين منازل را با شترسوارى مىپيمودند ، در حالى كه زير دست