تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — صفحة 63

از آنكه به صورت آرامگاه عمومى درآيد و همانگونه كه در معرفى آن گفته شده است : « شَرْقيّها نَخْلُ وَغَرْبيّها بُيُوت » « 1 » از طرف غرب در پشت منازل مدينه قرار داشت و كوچه‌هاى متعددى اين منازل را به همديگر وصل مىنمود و به محل بقيع منتهى مىگرديد كه بعضى از اين منازل بتدريج براى دفن افراد متشخص مورد استفاده قرار گرفته « 2 » و بعضى از آنها هم تخريب و به بقيع منضم گرديده است . « 3 » گرچه در صفحات آينده شاهد دلائل و قرائن متعددى در اين زمينه خواهيم بود ولى به نظر مىرسد كه نقل چند دليل و شاهد تاريخى در اينجا ضرورى است : 1 - در كتب تاريخ و مدينه شناسى ، در معرفى « روحاء » كه به بخشى از بقيع اطلاق مىگرديد ؛ چنين گفته شده است : « الرّوحاءْ الْمَقْبَرة الّتي وَسَطَ الْبَقيعِ يُحيطُ بِها طُرُقُ مُطْرَقة » « 4 » « روحاء مقبره‌اى عمومى در بخش ميانى بقيع مىباشد كه كوچه‌هاى راههاى متعددى آنجا را احاطه نموده است . » 2 - و در بعضى از اين منابع چنين معرفى شده است : « الرّوحاء كُلُ ما حاذَتْ الطريقَ مِنْ دارِ مُحَمَدبْنِ زَيْد الى زاويَة دارِ عقيل اليَمانِيّة الشّرقِية » . « 5 » « روحاء » آن بخش از بقيع است كه در محاذى ( كوچه‌اى ) كه از خانهء محمد ابن زيد به زاويهء شرقى خانهء عقيل منتهى مىگردد قرار گرفته است . » 3 - گرچه مورّخان و مدينه شناسان اهل سنت بيش از علماى شيعه ، در محل دفن