تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پرسش و پاسخهاى احكام قضايى بر مبناى قرآنى (فارسى) — صفحة 15

مساهمون:

ص١٥
ج ) آيا بين طول ، عرض و عمق در اجراى قصاص تفاوتى هست ؟ مثلًا : اگر جانى لاغر و مجنى عليه چاق است و نيمى از بازوى مجنى عليه - به عمق 3 سانتى متر - بريده شده است . آيا در قصاص بايد نيمى از بازوى جانى لاغر را بريد كه 2 سانتى متر است يا بايد همان 3 سانتىمتر بريده شود ، اگر چه بيش از نصف بازو باشد ؟ جواب ) الف - ملاك رعايت ، مماثلت عرفيه است زيرا مثلًا ( العين بالعين و . . . ) مطلق مقابله چشم يا چشم است و نيز « فاعتدوا عليه به مثل ما اعتدى عليكم » به معنى عرفيه است و مماثلت نسبيه نه مقصود است و نه ممكن مىباشد ، معيار مماثلت هم در طول و عرض و عمق ، همان مماثلث عرفيه است كه مثلًا اگر كسى پاى كسى را تا زانو قطع كند ، جاى پاى چه بزرگتر باشد و چه كوچكتر فقط تا زانو قطع مىشود . ب ) در صورتى كه قصاص به مثل ممكن نباشد بلكه در صورت قصاص ، بيشتر از مثل قصاص گردد ، قصاص تبديل به ديه مىشود زيرا فقط اعتدى به مثل جايز است . مگر در صورت امكان قصاص كمتر از مثل ، كه بخشى از قصاص است و تتمه‌اش به ديه منتقل مىگردد ، و در اينجا هم رضايت جانى شرط نيست . ج ) مماثلت در قصاص در طول و عرض و عمق متفاوت نيست ، بلكه تنها مماثلت عرفى شرط است و همانگونه كه اشاره شد ، مثلًا نيمى از بازوى چاق مثلش نيمى از بازوى لاغر است ، كه اگر كل لاغر به اندازه نيمى چاق باشد كل بازوى لاغر قصاص نمىشود .