شأنُه - ردّ اين جماعت فرموده :
« وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ »
« 1 » .
بالجمله و نوع مذهب مخطّئه را هم كه عرض كردم ، و لكن حقّ در اين مقام اين است كه مصوّبه بر خطا رفتهاند ، چنان كه مخطّئه اعتراف بر خطاى خود دارند و خطا كردهاند كه خطا را صواب دانستهاند .
پس بدانكه هيچ حقّى نيست مگر از نزد خداىِ به حقّ و حقّ را از براى كسى بيان نكرده ، مگر از براى رسول برحقّ صلى الله عليه و آله و آن جناب نسپرده حقّ را مگر در نزد ائمّهء بر حقّ - سلام اللَّه عليهم - پس لازم است بر كسى كه مىخواهد حقّ را بفهمد كه رجوع به ايشان كند و رجوع به ايشان نيست در زمان غيبت امام - عجّل اللَّهُ فَرَجه - مگر رجوع به كتاب خدا و سنّت رسول صلى الله عليه و آله و احاديث ائمّهء هُدى عليهم السلام ، چنان كه فرموده :
« وَ مَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ »
« 2 » .
و فرموده :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ »
« 3 » .
وفرمود :
« فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً »
« 4 » .
در اين آيهء شريفه قسم ياد فرموده و فرموده : پس چنين نيست كه گمان كردهاند به حقّ پرورندهء تو و به حق سيّد و آقاى تو اى پيغمبر ، ايمان نخواهند آورد و مؤمن نخواهند بود ، تا آنكه تو را حَكَم قرار دهند و تو را حاكم خود دانند در آنچه مختلف شده در ميان ايشان ، پس هيچ حرجى نيست در نفس خود و هيچ شكّى در سينه خود نيابند از آن حكمى كه تو كردهاى و تسليم و انقياد كنند از براى تو و حكم تو ، حقيقت تسليم و انقياد را .
بالجمله مراد آن است كه خداوند - جَلَّ شأنُه - در اين آيهء شريفه حكم فرموده كه
هامش
( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) : 71 .
( 2 ) . شورى ( 42 ) : 10 .
( 3 ) . نساء ( 4 ) : 59 .
( 4 ) . نساء ( 4 ) : 65 .