درآمد
شَروان ولايتى در شرق قفقاز است كه بر كرانهء غربى درياى مازنداران و شرق رود كورا قرار دارد . « 1 »
اين شهر در دورهء فتحعلى شاه طى عهد نامهء تركمانچاى با بخشى از مغان به روسيه واگذار شد و امروز جزء كشور آذربايجان است .
خاقانى شروانى - شاعر بزرگ قرن ششم - در اشعار خود بسيار از شهرش ياد كرده است . او مىگويد :
من حسين وقت و نااهلان يزيد و شمر من * روزگارم جمله عاشورا و شروان كربلا
از برخى اشعار او به دست مىآيد كه تلفظ صحيح اين كلمه كسر شين - چنان كه صاحب روضات مىگويد - نيست ، بلكه به فتح شين صحيح است . خاقانى مىگويد :
عيب شَروان مكن كه خاقانى * هست از آن شهر كابتداش شَر است
يا جاى ديگر مىگويد :
چند نالى چند از اين محنت سراى داد و بود * كز براى راى تو شَرروان نگردد خَيروان
شروان شاهان نام سلسلههايى است كه در اين منطقه و حوالى آن حكومت و سلطنت مىكردند و به دست شاه تهماسب اول صفوى در 945 ق منقرض شدند .
هامش
( 1 ) . معجم البلدان ، ج 3 ، ص 339 و 382 ؛ جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 195 .