اضافه شده است . او تنها در دو شرح خود بر كافى ، با بسيارى از نظريّههاى بسيار مشهور فلسفى و حتّى با برخى از مسائل مسلّم تجربى ، با تمسّك به مدلول دريافته از برخى احاديث ، مخالفت كرده و به صاحبان آن به تندى سخن مىگويد .
5 / 2 . تحريم نماز جمعه
ملّا خليل با آنكه اخبارى تند بود ، ولى با اقامهء نماز جمعه مخالفت مىكرد و عقيده داشت كه در عصر غيبت ، نخواندنِ آن اولى است . او رسالهاى مفصّل در تحريم نماز جمعه نگاشت كه مورد نقد و ردّ معاصرين خود قرار گرفت . « 1 » برادر وى محمّد باقر بن غازى و همچنين پسرش ملّا سلمان بن خليل قزوينى نيز قائل به تحريم نماز جمعه در زمان غيبت بوده و رسالههايى در اين زمينه نگاشتهاند .
سماهيجى در رسالهء خود القامعة البدعة في ترك صلاة الجمعة ( فصل سوّم ) به ردّ نظر ملّا خليل و فاضل هندى دربارهء نماز جمعه پرداخته است . « 2 »
6 / 2 . آراء و نظرات
در برخى از نوشتههاى عالمان قديم و جديد ، نظريّات و عقايد شاذّ و بىبنيانى به ملّا خليل نسبت داده شده است كه برخى از اين نظريّهها به نام وى مشهور شده است .
افندى در شرح حال ملّا خليل ، از جمله نظرات غريب ملّا خليل را ، نظريهء او دربارهء كتاب كافى نقل كرده است . وى معتقد بود كه : تمامى كتاب كافى را امام دوزادهم عليه السلام مشاهده و تأييد نموده و هر چه در آن به لفظ « رُويَ » آمده ، بدون واسطه از آن حضرت گرفته شده است . بنابراين ، عمل به تمامى اخبار كتاب كافى واجب است . و همچنين هيچ حديثى در آن ، از روى تقيّه صادر نشده است .
همچنين گفته شده است كه : او بخش روضه را جزء كافى نمىدانست و معتقد بوده كه آن را ابن ادريس تأليف نموده است . افندى مىگويد : برخى از عالمان ديگر
هامش
( 1 ) . ر . ك : دين و سياست در دورهء صفوى ، رسول جعفريان ، ص 126 - 131 : « رسالههاى نماز جمعه و اخباريها » و « سابقهء تاريخى اقامهء جمعه در ميان شيعيان » .
( 2 ) . همان ، ص 156 .