كند دروغگو و دزد راه عباد خداست و به همين خاطر است كه در عنوان موضوع از اين عشق تعبير به بهترين ميوهء ملكوت شد .
چون عشقى حقيقى از جانب معشوق واقعى در باطن جان و ذات قلب پرتوافكن شود ، آدمى در راه او و براى او و به خاطر او و براى رسيدن به وصال او سر از پا نخواهد شناخت و همه چيز خود را فداى آن محبوب محبان و عشق عاشقان خواهد كرد .
لازم است ما دربارهء صفات و فيوضات اين عشق خدايى كمى فكر كنيم و قدرتهاى بزرگ و جلوههاى آسمانى آن را پيش خود تصور و تصوير نماييم ؛ زيرا كه اين عشق خدايى در ذات جان و روان هر انسانى موجود ولى نهان است .
تفكّر و تصور در آن باب ، تخم آن عشق را كه خداوند با ارادهء خود در زمين روح ما افكنده است بيدار مىكند و آن گاه ما را هيچ نباشد ، از وجود خود به وسيلهء نورى و حرارتى و جنبشى آگاه مىسازد .
ليكن براى شنيدن نداى اين عشق نهانى ، داشتن گوشهاى باطنى دل شرط است و آن را با گوشهاى حسّى و گوشتى نمىتوان شنيد .
تا نگردى آشنا زين پرده رمزى نشنوى * گوش نامحرم نباشد جاى پيغام سروش « 1 »
از اين جهت از عشق خدايى نمىتوان با كلمات ، چنان كه ، شايد و بايد تعبير نمود ، زبان و كلمات آن تعلّق به عالم ماده و صورت دارند ، ولى اين عشق خدايى از عالم مجرّد لاهوتى است ، بنابراين زبان و كلمات از توصيف حال و صفات اين عشق عاجزند و هرچه در اين باب گفته شود ، اين عشق از آن بالاتر است .
چنان كه يك زن كه هنوز هيچ بچه نزاييده و مادر نشده است ، آن حال پرذوق
هامش
( 1 ) - حافظ شيرازى .