زهر ترك شوم ، حضرت به او فرمود : بر تو باد به تقوا و به صبر ، تا فردا پيش وى روى ، صبر در امور چون سر است از تن ، چون سر از تن جدا شود ، تن فاسد گردد و چون در كارها صبر نباشد همهء كارها فاسد شود « 1 » .
قالَ اميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام : الصَّبْرُ صَبْرانِ : صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصيبَةِ حَسَنٌ جَميلٌ ، وَاحْسَنُ مِنْ ذلِكَ الصَّبْرُ عِنْدَ ما حَرَّمَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَيْكَ . وَالذِّكْرُ ذِكْرانِ ذِكْرُ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ عِنْدَ الْمُصيبَةِ ، وَافْضَلُ مِنْ ذلِكَ ذِكْرُ اللّهِ عِنْدَما حَرَّمَ عَلَيْكَ فَيَكُونَ حاجِزاً « 2 » .
اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : صبر ، دو صبر است : صبر در مصيبت كه خوب و خوشايند است و بهتر از آن صبرى است كه در برابر حرام الهى به خرج دهى و ذكر دو ذكر است : ذكر در وقت مصيبت و برتر از آن ذكر خدا در برابر حرام است به نحوى كه بين تو و حرام مانع شود و تو به وسيلهء آن ذكر پاكدامن بمانى .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
صبر بر سه مرحله است : صبر بر مصيبت و صبر بر طاعت و صبر بر گناه .
هركه در مصيبت صبر كند تا آن را به تسلى خوب پاسخ گويد ، خداوند برايش سيصد درجه بنويسد كه ميان هر درجه تا درجهء ديگر به مانند آسمان تا زمين است .
هركه بر طاعت صبر كند برايش ششصد درجه نويسد كه ميان درجهاى تا درجهء ديگر از عمق زمين است تا عرش .
و هركه در برابر معصيت صبر كند ، يعنى خويشتن را از گناه حفظ كند برايش نهصد درجه نويسد كه ميان هر درجه تا درجهء ديگر از عمق زمين تا پايان عرش است « 3 » .
هامش
( 1 ) - الكافى : 2 / 90 ، باب الصبر ، حديث 9 ؛ بحار الأنوار : 68 / 73 ، باب 62 ، حديث 6 .
( 2 ) - الكافى : 2 / 90 ، باب الصبر ، حديث 11 ؛ مشكاة الأنوار : 22 ، الفصل الخامس فى الصبر .
( 3 ) - الكافى : 2 / 91 ، باب الصبر ، حديث 15 ؛ بحار الأنوار : 68 / 77 ، باب 62 ، حديث 12 .