[ وَمَثَلُ التَّقْوى كَماءٍ يَجْرى فى نَهْرٍ وَمَثَلُ هذِهِ الطَّبَقاتِ الثَّلاثِ فى مَعْنَى التَّقْوى كَاشْجارٍ مَغْروسَةٍ عَلى حافَّةِ ذلِكَ النَّهْرِ مِنْ كُلِّ لَوْنٍ وَجِنْسٍ ، وَكُلُّ شَجَرٍ مِنْها يَسْتَمِصُّ مِنْ ذلِكَ النَّهْرِ عَلى قَدَرِ جَوْهَرِهِ وَطَعْمِهِ وَلِطافَتِهِ وَكَثافَتِهِ ، ثُمَّ مَنافِعُ الْخَلْقِ مِنْ تِلْكَ الْاشْجارِ وَالثِّمارِ عَلى قَدَرِها وَقيمَتِها . قالَ اللّهُ تَعالى :
[ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ ]
« 1 » ]
مَثَل تقوى
تقوا و پرهيزكارى مانند آبى است كه در نهرى روان باشد و اين سه مرحلهء تقوا مانند درختانى است كه بر لب آن نهر كاشته باشند ، چنان كه هركدام از اين درختان به قدر قدرت و جوهر و نيروى جذب و لطافت و كثافت خود از آن جدول و لبهء نهر آب مىكشند و خلايق از اين درختان به اختلافى كه در آن اشجار هست منتفع مىشوند ، همچنين هركس به اندازهء طهارت و نزاهت نفس و به قدر رياضت و مجاهدت با نفس به مرتبهاى از مراتب تقوا مىرسد و به همان اندازه كه در توان اوست از اين شجرهء طيّبه بهرهمند مىشود .
هامش
( 1 ) - رعد ( 13 ) : 4 .