و سنن بوده ، اداره كننده و رهبر تودهء عظيم انسانيت به سوى كمال و رستگارى باشد ؟
آيا آن كس كه بعد از او با پاكترين سابقهء قومى و نژادى و گذشته نيالوده به شرك و گناه ، وظيفهء تهذيب اخلاق را به عهده خواهد گرفت كيست و شخصى كه در ميان مردم به حق و عدالت قضاوت خواهد كرد كدام است ؟
آيا آن فكر بلندى كه از سرچشمهء علم الهى سيراب خواهد شد ، از آنِ چه كسى است و آن روح قوى و منطق بليغى كه افكار مردم را به خدا و روز جزا سوق خواهد داد و در نشر تعليمات دين و اعتلاى اسلام حقيقى خواهد كوشيد به كدام انسان واقعى متعلّق است ؟
آيا آن كس كه پس از او خواهد توانست آيينهء تمامنماى او در ميان قوم باشد كيست ؟
آيا آن عنصر شايستهاى كه در ارحام و اصلاب پاك پرورش يافته ، داراى سرشتى با صفا و روحى تابناك چونان خودش پذيراى حقايق است پيشواى خلق خواهد بود ؟
و سرانجام جانشين و خليفهء او كدام انسان كامل است ؟
هرچند براى وى از روز روشن آشكارتر است كه پس از او سزاوار رهبرى و پيشوايى كيست و خوب مىداند كه جامهء امامت بر چه اندامى برازنده و رساست ، با اين حال منتظر فرمان الهى است و چشم به راه رسول پروردگار است كه به نص صريح خداوند اين موضوع را براى اجتماع مسلمانان آشكار كند .
براى او به سابقهء قبلى نزول وحى ، مسلم است كه پروردگارش در اين موضوع مهم او را بلاتكليف نخواهد گذاشت و براى پرورش درخت برومند و بارآور دين باغبانى كارآزموده و مجرّب و پرورشدهندهاى شايسته و كاردان انتخاب خواهد
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 259
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٥٩