تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 439

مساهمون:

ص٤٣٩

شرايط مفتى

بايد دانست كه لازم است مفتى ، مسلمان و مكلّف و فقيه و عادل باشد . شرائط فقاهت آن گاه در مفتى فراهم مىآيد كه او به شناخت احكام از طريق استنباط آن‌ها از ادلّه تفصيلى آن يعنى كتاب و سنت و اجماع و ادلّهء عقل و امثال آن‌ها قيام كند ، ادله‌اى كه در جاى خود مورد بحث و تحقيق قرار گرفته است . شناخت احكام شرعى با چنين شرايط در صورتى كامل مىگردد كه مسائل مطالب زيربنايى آن از قبيل : اثبات صانع و صفات او شناخته شود ، شناختى كه حصول ايمان انسان بر آن متوقف است ، بايد پيش از استنباط احكام شرعى ، مسائل مربوط به نبوت ، امامت ، معاد كه از مسائل كلامى است شناسايى شود ، چنان كه بايد علوم زيربنايى شناخت ادله از قبيل : صرف ، نحو ، لغت ، در محدودهء ادبيّات عرب و شرايط حدود برهان در علم منطق و اصول فقه و حقايق مربوط به احكام شرعى از آيات قرآنى و احاديث مربوط به احكام شرعى و علوم حديث ، چه از لحاظ متن و چه از لحاظ سند را تحصيل كند و آن كه اين تحصيل براساس اطلاع از اصل صحيحى انجام گيرد ، اصلى كه بتواند به هنگام نياز بدان مراجعه نمايد . مفتى بايد موارد اختلاف و اتفاق علما و فقها را در مسائل شرعى بشناسد به اين معنى كه بايد بداند مسأله‌اى را كه دربارهء آن فتوا مىدهد مخالف اجماع علما نباشد . بلكه بايد بداند كه رأى او با رأى و نظر عده‌اى از فقهاى پيشين موافقت دارد ، يا رأى او به ظنّ قوى دربارهء مسأله‌اى است كه فقهاى پيشين دربارهء آن سخنى به ميان نياورده‌اند ، بلكه آن مسئله از مستحدثات بوده كه در عصر او و يا عصرى نزديك به