و استعمال اين كلمه از معجزات بسيار مهم قرآن كريم است .
آرى ، همين مادهء ناچيز است كه وقتى هماهنگ با قواعد الهى در دو مرحلهء مادى و معنوى رشد مىكند ، منبعى لايزال از كرامات و صفات و حقايق درمىآيد و هم چون چراغ پر فروغى در شبستان حيات به درخشندگى خود تا ابد ادامه مىدهد !
* * *
نظر به گذشتگان
قرآن مجيد با كمال شدت ، از انسان دعوت مىكند به سير و سفر در روى زمين بپردازد ، آن گاه با ديدن خرابهها و ويرانههايى كه از گذشتگان باقى مانده و امروز از آن آثار تعبير به آثار باستانى مىكنند ، به ياد ملّتها و دولتها و اقوامى بيفتد كه از نظر مالى و سياسى و قدرت و قوت و طول عمر فوقالعاده برجسته بودند ، ولى با اين همه نعمت كه بر سر سفرهء آنان بود به تكذيب آيات حق و واقعيتها برخاسته و راه اسراف و تبذير و ظلم و فساد و جرم پيش گرفتند و خيال نمىكردند كه بر اثر آن همه جنايت ، روزى به دست انتقام مالك ارض و سما بيفتند و دماغ آنان با رسيدن عذاب سخت الهى به خاك مذلّت ماليده شود ! !
آرى ، در اوضاع و احوال آنان كه در كتب تاريخ به خصوص در آثار شرعى آمده فكر كند و مواظب باشد كه خود دچار اخلاق و رفتار و حالات آن فاسدان نگردد كه از اين راه دچار عذاب سخت الهى و انتقام سخت الهى و انتقام حضرت لا يزالى شود .