خالص بر آنان تجلى كرد ، اين تجلى همان عهدى بود كه خود به آن محقق شدند و با همين عهد بايد حريم خانهاى كه به دستور او برپا كرده بودند از هر آلودگى و آثار شرك پاك نگهدارند و نظامات آن ، خالص براى خدا و تطهير نفوس باشد .
چنان كه هر راه و روشى كه به مطلوب برساند ، عهد محققى مىشود كه بايد شخص سالك هميشه همان راه را در پيش بگيرد و ديگران را نيز بر آن بدارند و موانع را از راه راهروان بردارد .
چون اين خانه مضاف و منسوب به ذات مقدس الهى « بيتى » و مناسك آن ظهور و تمثل همان روشى است كه ابراهيم و در پى او اسماعيل پيش گرفتند ، تطهير آن از آلودگى شرك و پليدىها و انصراف از غير حق ، اولين شرط طريق و طريق پيما است .
تطهير خانهء خدا و مناسك آن از هر چه ذهن را از توحيد منصرف كند و عاطفه و غريزه پرستى را برانگيزد و امنيت داخلى نفسانى و محيط خارج را برهم زند ، تطهير از همهء اينها به سود اين گزيدگان و آمادهكردن طريق آنان است و خلاصه اين بيت و آداب و واجباتش تا لباس و حركات و انديشهء حاجى ، همه از هر جهت بايد پاك باشد ! !
آرى ، بيت بايد از همهء شوائب و اوهام و شرك و پليدى پاك باشد .
[ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ ]
« 1 » .
براى طواف كنندگان و اعتكافكنندگان و ركوع كنندگان وسجدهگذاران .
گويا اين اوصاف چهارگانهاى كه در آيه آمده ، اشاره به مقامات و مراتبى است كه ابراهيم پيموده ، همين كه براى سالك اين مسير ، در حريم اين عبادات خالص ، حق
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) : 125 .