گر مردن تو زتو تمام است * حشر تو هم اندرين مقام است
مردان كه ره خدا سپردند * در عالم زندگى بمردند
مردان همه اصل پاك دارند * نسبت نه به آب و خاك دارند
چون آب روند بىعلايق * آميخته با همه خلايق
اين ره نه به خرقه و گليم است * اول قدمش دل سليم است
حكمت در مسئلهء فنا
ارباب يقين و سالكان طريق و عارفان وارسته و زبدگان پيراسته در معناى فنا گفتهاند : تسليم محض و محض تسليم نسبت به تمام خواستههاى حضرت حق و از خود غير برنامههاى او در دل و نفس و اعضا و جوارح اظهار نكردن ، مقام فناست .
[ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً ]
« 1 » .
بر او درود فرستيد .
همه چيز را براى او و به خاطر او خواستن ، همه كارى را براى او و به خاطر او انجام دادن و خلاصه حيات و ممات را با تمام شؤونش براى او قرار دادن و به تمام معنى بىخبر شدن از انانيت و منيت ، مقام فنا است و اين مقام با عظمت با اجراى تمام حقوق حق و خلق همسان و هماهنگ بلكه ريشه و محرك اجراى حقوق است كه حقوق خلق ، اعم از زن و فرزند و پدر و مادر و تمام مردم اعم از نيك و بد امر مولاست و خواستن امر مولا و اجرا كردن آن بدون كمترين تعلل ، مقام فناست .
خوردن و خوابيدن ، گفتن و شنيدن ، حركت و سكون ، طلب علم و فضل ، تشكيل خانواده ، شركت در اداره امور اجتماع و غم خوردن براى مسلمانان و مبارزه
هامش
( 1 ) - احزاب ( 33 ) : 56 .