كتابخانههاى گذشتهء مسلمانان و تعداد كتب آنها ، مراجعه كنيد « 1 » .
كتابخانههاى مسلمانان
در آن روزگار تمام مراكز مسلماننشين داراى كتابخانههاى بسيار مجهز بود كه بعضى از آنها مانند كتابخانه بيت الحكمة بغداد بيش از چهار ميليون كتاب داشت .
علاوه بر آن كتابخانهها ، مساجد و بيمارستانها و ادارات و منازل شخصى داراى كتابخانه بود و درب آن به روى مراجعان به راحتى باز بود و غير از آن ، هر كس از دانش و علم بهره داشت در منزل خودش داراى كتابخانهاى مخصوص بود كه در هنر مربوط به خودش از آن كتب استفاده مىكرد .
ايران آن روز از تمام مناطق مسلماننشين ، كتابخانه و دانشمند بيشتر داشت و فعاليت ايرانيان در علوم به قدرى چشمگير بود كه اكثر كتب علمى اسلامى در تمام فنون به دست ايرانيان تأليف شده است .
جرجى زيدان مىگويد « 2 » :
خراسان بيش از تمام ممالك اسلامى داراى مدرسه و كتابخانه شد و از آن رو به ديار علم و ادب معروف گشت ، با اين وصف اطلاعات مهمى از كتابخانههاى خراسان در دست نيست ، فقط ياقوت حموى مىگويد : در سال 616 هجرى در مرو شاه جهان از شهرهاى نامى خراسان ده كتابخانه عمومى ديدم كه مانند آن در هيچ جاى دنيا يافت نمىشد !
كتابهاى بسيار عالى در آنجا بود و تنها در يكى از آن كتابخانهها دوازده هزار
هامش
( 1 ) - تاريخ تمدن : 3 / 637 - 640 .
( 2 ) - الصوت العدالة الانسانية .