با تقسيم آسمان به چندين بخش و عكسبردارى از هر بخش ممكن خواهد بود كه ستارگان گنبد نيلگون را شماره كرد .
در رصدخانهها اين كار مىشود ، در رصدخانهء كالج هاروارد كليشهاى كه 35 در 45 سانتىمتر مساحت دارد ، بيش از دو هزار كهكشان را نمايان مىسازد اما عده كهكشانهايى كه جهان را تشكيل مىدهند از حدود پانصد ميليون متجاوز است .
در هر كهشكان چند ستاره است ؟ قطاعهاى چندى از كهكشان منظومه شمسى را شمردهاند ، يك منجم جوان هاروارد ، بيش از دو ميليون ستاره جدا از يكديگر را شمرده است و به موجب اين رصدها و آزمايشهاى دقيق شمارهء ستارههاى كهكشان ما فقط بالغ بر صدها ميليارد مىباشد كه تمام اين امور در زندگى ما دخيل است و در حيات ما سهمى از منافع عالم بالا وجود دارد ، آيا جا دارد كه با تمام هويت خود علماً و عملًا فرياد برآريم .
[ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ]
« 1 » .
همهء ستايشها ، ويژهء خدا ، مالك و مربّى جهانيان است .
تمام انسانها ، اگر بخواهند ، به بررسى وضع ظاهر و كلى موجوداتى كه در حيات ما سهيماند اقدام كنند بدون شك عمر همهء آنها و قدرت عملىشان كفاف اين برنامه را نمىكند چه رسد به اينكه بخواهند نظام باطن و ظاهر موجودى را موشكافى كنند و نعمت وجود او را به تحقيق آورند ! !
جواب سؤالات زير ، دربارهء وضع كلى پارهاى از عناصر كه در زندگى ما دخالت ضرورى يا مستقيم يا بواسطه دارند ، هزاران سال عمر و هزاران هزار كتاب لازم دارد .
هامش
( 1 ) - فاتحة ( 1 ) : 2 .