دراويش و صوفيه نيست ، بلكه سه واقعيتى است كه قرآن مجيد و روايات معصومين عليهم السلام ناظر بر آن است .
شرع در لغت : به معناى سنت و قانون و بازكردن راه حركت صحيح به وسيلهء ارائهء مقررات است .
طريقت در لغت : به معناى روش و كيفيت و حالت است كه مفهوم واقعى آن بر اساس حقيقت لغوى حركت و عمل بر طبق قانونى خاص يا مقررات معلومى است .
حقيقت در لغت : به معناى حق يعنى ثابت كردن يا ثابت بودن و راستى و درستى و پى بردن به كنه يك واقعيت است .
حديث مشهورى از قول پيامبر عظيم اسلام صلى الله عليه و آله در كتب نقل شده كه :
ألشَّريعَةُ اقْوالى وَالطَّريقَةُ افْعالى وَالْحَقيقَةُ احْوالى « 1 » .
شريعت ، گفتار و سنت و مقررات الهى من است و طريقت ، مجموع اعمال و حركات و اخلاقيات من و حقيقت ، حال و احوال ثابت و درست و استوار و صادقانهء من است .
عرفاى بزرگ الهى در ترجمهء اين سه موضوع فرمودهاند :
شريعت ، راه خداست كه آن راه عبارت است از مجموعهء اصول و فروع و حلال و حرام و برنامههاى حسن و احسن .
طريقت ، عبارت است از عمل به آن قوانين در كمال احتياط و اخذ به احسن و اقوم آن .
حقيقت ، عبارت از پا برجا كردن واقعيتهاى الهى در روح و قلب و در مرحلهء عمل است با معرفت و تكرار برنامهها و رياضتهاى شرعيهء الهيه تا سر حد كشف
هامش
( 1 ) - عوالى اللآلى : 4 / 124 ، حديث 212 .